De krokusvakantie is ieder jaar een periode waarin veel Nederlanders er een dag op uit trekken, de natuur opzoeken en – dit jaar – ook carnaval vieren. In 2026 werd de vrije week opnieuw volop benut. Maar wat betekent dat voor het toeristisch bezoek aan onze regio? In dit artikel analyseer ik de cijfers en zet ik de krokusvakantie van 2026 naast die van 2025. Welke ontwikkelingen springen eruit, en wat zeggen ze over de aantrekkingskracht van deze regio’s?
Visitor Data Monitor
Sinds eind 2022 monitort Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen met de eigen Visitor Data Monitor bezoekersstromen van de Veluwe, de regio Arnhem en het Rijk van Nijmegen. De tool geeft belangrijke inzichten in het aantal bezoekers, de herkomst en demografie van natuurgebieden, meer dan 50 binnensteden en populaire attracties. Deze tool is ook voor de inzichten in dit artikel gebruikt.
Voor de inzichten wordt er gekeken naar meer dan 75 verschillende locaties die verspreid liggen over de drie regio’s. Deze zijn vervolgens in drie categorieën ingedeeld; attracties, binnensteden, natuurgebieden.
Bezoekeraantallen
Vergelijken we de bezoekersaantallen tijdens de krokusvakantie van 2026 met die van 2025, dan valt een duidelijk verschil op. Het aantal bezoekers aan attracties lag ongeveer een vijfde hoger. Dat betekent een duidelijk herstel, want in 2025 waren er ten opzichte van 2024 nog 13,5% minder bezoekers.
Ook de binnensteden lieten groei zien: met een stijging van 13% was die zelfs sterker dan vorig jaar. Een aantal centrumgebieden laten een flinke groei zien, met meer dan twee keer zoveel bezoekers als vorig jaar.
Tegelijkertijd is het natuurbezoek duidelijk teruggelopen, een daling van bijna een vierde. Waarschijnlijk hangt dit samen met de minder gunstige weersomstandigheden in 2026 ten opzichte van 2025. Zonder het ‘mooi weer’-effect verschuift het gedrag van bezoekers zichtbaar: men kiest vaker voor meer voorspelbare en overdekte activiteiten, zoals attracties en stedelijke voorzieningen.
Wanneer we dieper in de cijfers duiken, blijkt dat deze afname vooral wordt veroorzaakt door minder bezoeken aan natuurgebieden in Arnhem en Nijmegen. Steekproefsgewijs hebben we een aantal locaties gecontacteerd om te toetsen of dit beeld ook daadwerkelijk in de sector wordt waargenomen, dit werd bevestigd. Daarmee wordt duidelijk dat de Visitor Data Monitor goed zicht geeft op daadwerkelijke ontwikkelingen en trends.
Hieronder is de grafiek weergegeven waarin de verschillen in bezoekersaantallen per jaar inzichtelijk worden gemaakt. Per jaar is te zien wat de groei of daling is per regio binnen de verschillende categorieën, waardoor trends en verschuivingen tussen de jaren duidelijk zichtbaar worden. Door rechts boven te klikken inde grafiek wordt hij vergroot.
Leefstijlen
In samenwerking met negen provincies (waaronder Gelderland) heeft MarketResponse een doelgroepen model ontwikkeld die de Nederlandse bevolking onderverdeeld in zeven leefstijlen. Deze leefstijlen laten zien waar mensen in hun vrije tijd of op vakantie behoefte aan hebben. We weten niet alleen hoe deze leefstijlen eruit zien, we weten ook waar in Nederland zij wonen. Wat zijn hun wensen en hoe kan je hen het beste bereiken? Zie voor meer informatie de doelgroepenmodel: Leefstijlen pagina.
Via de Visitor Data Monitor hebben we inzicht in welke leefstijl de 75 locaties in welke mate bezoekt. Op deze manier is zichtbaar wat de verdeling van de leefstijlgroepen is tijdens bijvoorbeeld vakantieperiodes.
Wat opvalt, is dat in de krokusvakantie van 2026 duidelijk meer Avontuurzoekers naar binnensteden en attracties trokken. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat carnaval dit jaar midden in de vakantieperiode viel, wat juist deze belevingsgerichte groep extra aantrekt.
| Avontuur | Plezier | Harmonie | Verbinding | Rust | Inzicht | Stijl | |
| Attractie | +1,4% | +0,5% | -0,5% | -0,6% | -0,9% | +0,2% | +0,3% |
| Binnensteden | +1,7% | +0,7% | -0,9% | -0,6% | -0,3% | -0,2% | +0,1% |
| Natuur | +0,9% | +0,4% | -0,7% | -0,4% | -0,8% | +0,4% | +0,3% |
Plezierzoekers trokken juist vaker naar natuurgebieden, terwijl Verbindingszoekers en Rustzoekers daar minder naartoe gingen. Daarnaast valt op dat vooral Harmonie-, Verbinding- en Rustzoekers minder op pad gingen dan de andere leefstijlen. Mogelijk speelde de drukte in de krokusvakantie hierbij een rol; deze groepen kiezen er vaker voor om op rustigere momenten eropuit te gaan.
Hieruit blijkt dat meer mensen op zoek waren naar actief vermaak en beleving. Tegelijkertijd lijkt de natuur minder gebruikt te zijn voor rust en ontspanning, en juist vaker voor actieve recreatie.
Herkomst
Verreweg de meeste toeristische en recreatieve dag bezoekers in de regio’s Veluwe, Arnhem en Nijmegen wonen ook zelf in de provincie Gelderland. Geldt ditzelfde ook tijdens de krokusvakantie? Ja is het simpele antwoord. Vergeleken met 2025 echter was het aandeel van de Gelderse bezoekers lager in 2026.
Zo was het aandeel bezoekers uit Gelderland dat een bezoek bracht aan de natuur ongeveer 4% lager, lag het aandeel Gelderse bezoekers in de binnensteden circa 4,5% lager en nam het aandeel Gelderse bezoekers aan attracties met ongeveer 2,5% af.
Dit is echter niet per definitie slecht nieuws. Het betekent simpelweg dat er tijdens de vakantie relatief meer bezoekers uit andere provincies naar Gelderland kwamen. Kijken we naar bezoekers van buiten de provincie, dan blijken deze voornamelijk afkomstig te zijn uit Zuid-Holland, Noord-Holland, Noord-Brabant en Utrecht.
Hieronder is de grafiek weergegeven waarin de herkomst per jaar inzichtelijk wordt gemaakt. Per jaar is te zien hoe de verdeling over de verschillende herkomstgebieden zich ontwikkelt, waardoor trends en verschuivingen tussen de jaren goed zichtbaar worden. Door rechts boven te klikken inde grafiek wordt hij vergroot.
Drukste dagen
Er is altijd een dag in de vakantie die het meest populair is. De dag waarop de meeste mensen op pad zijn. Volgen we dezelfde indeling van attracties, binnensteden en natuurgebieden dan waren dit de drukste dagen:
- Attractie: zaterdag/ 21-02-2026
- Binnensteden: zaterdag/ 21-02-2026
- Natuurgebieden: zondag/ 01-03-2025
Dat het op 21 februari voor zowel attracties als binnensteden het drukst was, komt hoogstwaarschijnlijk doordat dit voor regio Zuid en Midden het laatste weekend van de vakantie was, terwijl voor regio Noord de vakantie juist net begon. Hierdoor waren er in meerdere regio’s tegelijk veel mensen vrij, wat voor extra drukte zorgde.
Voor natuurgebieden viel de drukste dag op 1 maart, de laatste dag van de vakantieperiode. Mogelijk komt dit doordat bezoek aan de natuur vaak een spontane activiteit is of wordt gepland op een rustiger moment later in de vakantie. Daarnaast kiezen veel mensen nog voor een laatste uitje voordat school en werk weer beginnen.
Drukste momenten
Trekken we dit door naar de piekmomenten per dag van de week dan zijn er grote verschillen te zien. Zo liggen de drukste momenten voor de attracties veelal tussen 10:00 en 14:00. Voor de binnensteden geldt dat deze voornamelijk in de middag druk bezocht zijn tussen 12:00 en 14:00. Een bezoek aan natuurgebieden vindt meestal aan het einde van de ochtend/begin middag plaats, tussen 11:00 en 13:00.
Bezoekduur
We kunnen ook zien hoe lang bezoekers gemiddeld op een locatie verblijven. Dit wordt weergegeven in verschillende tijdscategorieën, zoals te zien is in de onderstaande grafiek. De categorie tussen de 0 en 30 minuten is buiten beschouwing gelaten, omdat deze data niet betrouwbaar genoeg is.
Als we kijken naar de bezoekduur, zien we dat bezoekers in natuurgebieden over het algemeen korter blijven, meestal tussen de 30 minuten en 2 uur. Bij attracties en binnensteden ligt de verblijfsduur doorgaans hoger: die varieert van 1 tot 4 uur en in sommige gevallen loopt het op tot wel 8 uur.
Klik rechtsboven in de grafiek voor een vergrote weergave. Daarnaast kun je per type de bezoekduur bekijken.
