De zomer van 2026 ligt inmiddels achter ons. Een goed moment om terug te kijken op de drukte in Gelderland en te beoordelen hoe goed onze verwachtingen vooraf overeenkwamen met de werkelijkheid. Voor de zomer maakten we een prognose van het verwachte bezoek, gebaseerd op de toen beschikbare cijfers uit onze Visitor Data Monitor en van het CBS.
We gaan kijken of de voorspelling van het verwachte aantal bezoekers overeenkwam met de werkelijkheid en of de drukste dag inderdaad viel op het moment dat we vooraf hadden voorzien.
De CBS-cijfers over de volledige zomerperiode zijn op dit moment helaas nog niet compleet. Daarom richten we ons in deze terugblik op de cijfers uit onze Visitor Data Monitor. Met deze tool monitoren we bezoekersstromen in onze regio’s en krijgen we onder andere inzicht in de ontwikkeling van bezoekersaantallen, de herkomst van bezoekers en hun demografische kenmerken.
Op basis van deze gegevens vergelijken we de eerdere zomerprognose met het daadwerkelijke bezoek. Tegelijkertijd bekijken we hoe de zomer van 2026 zich verhoudt tot die van 2025 en welke verschillen daarbij opvallen.
Zomerprognose
Voor dagbezoek aan attracties, binnensteden en natuurgebieden hadden we voorspeld dat de bezoekersaantallen in de zomer van 2026 licht stijgen ten opzichte van vorig jaar. Uit de uiteindelijke cijfers blijkt echter dat deze stijging niet heeft plaatsgevonden. In plaats daarvan zien we over de hele zomerperiode een lichte daling in het totale aantal bezoeken.
Attracties
Voor het bezoek aan attracties verwachtten we vooraf dat het aantal bezoekers ongeveer gelijk zou blijven aan 2025, met mogelijk een lichte stijging. De uiteindelijke cijfers laten echter een ander beeld zien: het aantal bezoeken aan attracties lag deze zomer lager dan vorig jaar.
Een mogelijke verklaring is de erg warme zomer dit jaar. Op zeer warme dagen kiezen mensen er mogelijk vaker voor om thuis te blijven, verkoeling aan het water op te zoeken of uit te wijken naar andere plekken waar het koeler is.
Daarnaast kunnen ook de stijgende kosten een rol spelen. Consumenten letten meer op hun uitgaven en kiezen mogelijk vaker voor goedkopere of gratis vormen van vrijetijdsbesteding. Daarmee bleef het attractiebezoek in de zomer van 2026 achter bij onze eerdere verwachting.
Binnensteden
Voor de binnensteden hadden we voorspeld dat er een lichte stijging van het aantal bezoekers zou zijn. Die verwachting zien we ook terug in de uiteindelijke cijfers: het bezoek aan de centrumgebieden is in de zomer van 2026 toegenomen ten opzichte van vorig jaar.
Wellicht heeft het warme weer hieraan bijgedragen. Mensen zochten de binnenstad op voor een terrasje, een ijsje of juist wat verkoeling in winkels met airconditioning.
Daarmee blijven binnensteden een belangrijke trekker binnen het vrijetijdsaanbod. De groei laat zien dat centrumgebieden bezoekers blijven aantrekken, waar onder meer winkels, horeca en culturele instellingen van kunnen profiteren.
Natuurgebieden
De verwachting voor het natuurbezoek was dat het aantal bezoekers in de zomer van 2026 hoog zou blijven, maar dat de groei ten opzichte van eerdere jaren iets zou afvlakken. Uit de uiteindelijke cijfers blijkt echter dat het natuurbezoek is afgenomen.
Hoewel natuurgebieden ook deze zomer aantrekkelijk bleven voor bezoekers, heeft het extreem warme weer hoogstwaarschijnlijk invloed gehad op de bezoekersaantallen. Veel natuurbezoek vindt in de middag plaats, juist wanneer de temperaturen het hoogst waren.
Vooral in natuurgebieden met veel heide zien we een duidelijke daling. Daar is weinig schaduw of verkoeling te vinden, in tegenstelling tot meer beboste en beschutte natuurgebieden.
Op zulke warme dagen kozen mensen waarschijnlijk vaker voor verkoeling, bleven zij thuis of pasten zij hun activiteiten aan. Dit kan verklaren waarom het natuurbezoek achter is gebleven ten opzichte van de verwachting.
Drukste dag
Op basis van voorgaande jaren hadden we voorspeld dat de drukste dag van de zomer rond zaterdag 18 juli zou liggen, met een piekmoment rond 14.00 uur.
In werkelijkheid viel de drukste dag op 21 juli. Daarmee zaten we er met de voorspelling slechts een paar dagen naast. Het piekmoment kwam wel overeen met de verwachting: ook op 21 juli lag de grootste drukte rond 14.00 uur.
Daarnaast zien we dat 18 juli alsnog tot een van de drukste dagen van de zomer behoorde. De prognose gaf daarmee een goed beeld van zowel de periode waarin de grootste drukte zou plaatsvinden als van het verwachte piekmoment.
Herkomst van bezoekers
Nederlandse bezoekers
Voor de zomer van 2026 was de verwachting dat het grootste deel van de bezoekers aan Gelderland uit de eigen provincie zou komen. Daarbij gingen we uit van een lichte daling van ongeveer 3% in het aandeel Gelderse bezoekers. Tegelijkertijd verwachtten we een lichte groei vanuit onder andere Flevoland, Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland.
Uit de uiteindelijke cijfers blijkt dat het aandeel bezoekers uit Gelderland inderdaad is afgenomen, maar minder sterk dan verwacht: met ongeveer 1% ten opzichte van 2025. Tegelijkertijd zien we juist een groter aandeel bezoekers uit Noord-Brabant, Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Holland. Dit komt mede doordat het aandeel bezoekers uit andere provincies nauwelijks toenam of zelfs lager lag dan vorig jaar.
Vanuit Flevoland nam het aandeel juist af. Daarmee kwam de verwachte verschuiving deels uit, al waren de verschillen per provincie anders dan vooraf voorzien.
Leefstijlen van bezoekers
Voor de verdeling van de leefstijlen was de prognose dat het beeld in 2026 grotendeels vergelijkbaar zou zijn met dat van vorig jaar. Die verwachting komt in grote lijnen uit. Rustzoekers, verbindingszoekers en stijlzoekers blijven belangrijke groepen binnen het bezoek aan Gelderland.
Wel zijn er enkele verschuivingen zichtbaar. Het aandeel rustzoekers en verbindingszoekers lag hoger dan in 2025, terwijl het aandeel avontuurzoekers en plezierzoekers juist afnam.
Ook hier heeft het warme weer waarschijnlijk een rol gespeeld: op hete dagen zijn rustige activiteiten, natuurbezoek in de ochtend of avond en ontspannen samenzijn mogelijk aantrekkelijker dan intensieve of actieve uitstapjes.
Logiesaccommodaties
Hoewel we zoals eerder vermeld nog niet de cijfers van alle zomermaanden hebben kunnen we wel alvast kijken naar de trend. Over de eerste zeven maanden van 2026 ziet het beeld voor de logiesaccommodaties in Gelderland er positief uit.
Kijken we specifiek naar juni en juli, dan is de groei nog sterker. Voorlopig is het beeld dus positief, maar de cijfers van de komende maanden moeten dit beeld nog bevestigen of juist ontkrachten.
Zomer 2026 in het kort
De zomer van 2026 liet een iets ander beeld zien dan vooraf verwacht. Waar we rekenden op een lichte groei van het totale dagbezoek, kwam het aantal bezoeken uiteindelijk iets lager uit dan in 2025.
De prognose van de drukste periode en het piekmoment rond 14.00 uur bleek redelijk nauwkeurig. Ook in de herkomst en leefstijlen van bezoekers zien we enkele verschuivingen, maar het algemene beeld bleef grotendeels vergelijkbaar met vorig jaar.
